5-ci sinif riyaziyyatı
Adi kəsrlər — 5-ci sinif
Adi kəsr tamın bərabər hissələrindən neçəsinin götürüldüyünü göstərir. 5-ci sinifdə məqsəd surət ilə məxrəci ayırmaq, eyni məxrəcli kəsrləri toplamaq və sadə məsələni şəkillə izah etməkdir.
Adi kəsr nədir?
a/b şəklində yazılan ədədə adi kəsr deyilir. Burada b sıfırdan fərqli natural ədəddir: b tamın neçə bərabər hissəyə bölündüyünü (məxrəc), a isə bunlardan neçəsinin götürüldüyünü (surət) göstərir. Məsələn, 3/4 — «tamı 4 bərabər hissəyə böl, 3-ünü götür».
Eyni məxrəcli kəsrlərin toplanması
Məxrəclər eynidirsə, surətlər toplanır, məxrəc olduğu kimi qalır: a/c + b/c = (a+b)/c. Məxrəclər fərqlidirsə, əvvəl ortaq məxrəc tapılır — 5-ci sinifdə bu, adətən kiçik ədədlərlə, cədvəl və ya şəkil üzərində edilir.
İşlənmiş nümunə
1/2 + 1/4 cəmini tapın.
- Məxrəclər fərqlidir: 2 və 4. Ortaq məxrəc 4-dür, çünki 4, 2-yə bölünür.
- 1/2 = 2/4 (surət və məxrəc 2-yə vurulur).
- 2/4 + 1/4 = 3/4.
Cavab: 3/4
Geniş yayılmış səhv
Surətləri və məxrəcləri ayrı-ayrı toplamaq: 1/2 + 1/3 = 2/5 yazmaq. Bu, kəsrin mənasını pozur — hissələrin ölçüsü dəyişir. Düzgün yol: ortaq məxrəc (6) ilə 3/6 + 2/6 = 5/6.
Özün yoxla
2/5 + 1/5 nəyə bərabərdir? Məxrəc eynidirsə, yalnız surətləri topla.
Bildimdə 5-ci sinif dərsində kəsr şəkillə və qısa misalla açılır. Səhv cavab Səhvlər dəftərinə düşür; oxşar kəsr yenidən verilir. Soruşa «nə üçün məxrəc toplanmır?» deyə soruşmaq olar — izah dərslik mənbəsinə əsaslanmağa çalışır.
Əlaqəli səhifələr
Son yenilənmə: 12 sentyabr 2026